Làm việc từ 18h tối đến 2h sáng, nữ phiên dịch kiếm hơn 1300 USD mỗi tháng

Làm việc theo giờ Mỹ, không biết trước khách hàng là ai

Khi nhiều người chuẩn bị kết thúc một ngày làm việc thì Trần Hồng Ngọc (SN 1999) mới bắt đầu vào ca làm việc đầu tiên trong ngày. Công việc của Ngọc thường kéo dài từ 18h tối đến 2h sáng, theo múi giờ của Mỹ. Suốt gần 5 năm qua, nhịp sinh hoạt ấy đã trở nên quen thuộc với nữ phiên dịch viên y khoa từ xa. 

Khác với nhiều nghề dịch thuật khác, phiên dịch viên y khoa không được biết trước mình sẽ hỗ trợ ai. 

Trần Hồng Ngọc cho biết công việc của cô thường kéo dài từ 18h tối đến 2h sáng, theo múi giờ của Mỹ (Ảnh: NVCC).

“Mọi ca dịch đều diễn ra khá ngẫu nhiên. Mình không biết trước khách hàng là bác sĩ nào hay bệnh nhân nào”, Ngọc cho biết. Khách hàng của cô chủ yếu là bác sĩ, điều dưỡng, y tá hoặc các nhân viên y tế cần trao đổi với bệnh nhân người Việt tại Mỹ.

Theo chia sẻ của Ngọc, với những người làm việc tự do như cô, thu nhập trung bình thường rơi vào khoảng 1.300-1.400 USD (khoảng 34 - 36 triệu đồng) mỗi tháng, thậm chí có thể cao hơn nếu nhận thêm nhiều ca làm.

Tốt nghiệp Đại học chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Ngọc không chọn công việc theo đúng lĩnh vực đã học. Thay vào đó, cô bén duyên với nghề phiên dịch từ năm 2021, khi còn là sinh viên năm cuối. 

“Từ khi học cấp ba tôi đã thích học tiếng Anh. Thời sinh viên tôi cũng từng làm trợ giảng và dạy tiếng Anh. Sau đó tôi tình cờ tìm thấy công việc phiên dịch trên một trang tuyển dụng và quyết định thử sức”, Ngọc kể.

Trần Hồng Ngọc bén duyên với nghề phiên dịch từ năm 2021, khi còn là sinh viên năm cuối (Ảnh: NVCC).

Không xuất phát từ nền tảng y khoa, những ngày đầu làm việc là quãng thời gian cô phải bồi đắp thêm nhiều kiến thức chuyên ngành. Theo nữ phiên dịch viên, ngoài khả năng ngoại ngữ, người làm nghề còn phải liên tục bổ sung thuật ngữ chuyên ngành, đọc tài liệu y khoa và cập nhật kiến thức mới mỗi ngày qua các tờ báo khoa học.  

Hiện tại, Hồng Ngọc làm việc theo hình thức tự do nên có thể chủ động sắp xếp lịch làm việc. Tuy nhiên, đặc thù nghề khiến phần lớn ca trực diễn ra vào buổi tối và ban đêm. Để thích nghi, Ngọc thường cố gắng duy trì khung giờ sinh hoạt ổn định như vậy trong thời gian dài, giúp cơ thể dần điều chỉnh đồng hồ sinh học cho phù hợp với nhịp độ công việc.

Lặng người trước những tình huống hiểm nghèo

Gắn bó với nghề phiên dịch y khoa hơn 2 năm, nhiều lần Trần Lê Thảo Nguyên (SN 1997) phải chứng kiến những tình huống không mong muốn. 

“Lần đó có một bệnh nhân gọi cấp cứu. Qua tai nghe, mình nghe rất rõ tiếng nôn ói, tiếng khóc, tiếng rên vì đau và sự hoảng loạn của người bệnh. Có những ca khác, bác sĩ phải thông báo với gia đình về tình trạng ung thư giai đoạn cuối. Điều ám ảnh nhất không phải tiếng khóc mà là sự im lặng kéo dài của cả gia đình sau khi nghe kết luận”, Thảo Nguyên kể. 

Thảo Nguyên tốt nghiệp chuyên ngành Biên - Phiên dịch và đã có kinh nghiệm làm chăm sóc khách hàng, tư vấn cho khách nước ngoài trước đó. Hiện tại, công việc của Nguyên là hỗ trợ phiên dịch giữa các bác sĩ, bệnh viện, phòng khám tại Mỹ với bệnh nhân người Việt không sử dụng được tiếng Anh, từ khâu khám bệnh, làm thủ tục đến điều trị. Nữ phiên dịch viên cho biết mức thu nhập của cô rơi vào khoảng 30 triệu đồng mỗi tháng. 

Dù đã biết đến công việc này từ sớm thông qua bạn bè giới thiệu, Thảo Nguyên cũng chần chừ một thời gian mới quyết định ứng tuyển.

Trần Lê Thảo Nguyên cho biết, công việc chính của cô là hỗ trợ phiên dịch giữa các bác sĩ, bệnh viện, phòng khám tại Mỹ với bệnh nhân người Việt không sử dụng được tiếng Anh (Ảnh: NVCC).

“Mình biết đây là công việc có thu nhập ổn định nhưng phải làm ca đêm liên tục khoảng 9 tiếng. Lúc đó mình nghĩ chắc chỉ những ai thực sự chịu được áp lực và rất quyết tâm mới có thể gắn bó lâu dài”, Thảo Nguyên chia sẻ.

Theo Thảo Nguyên, áp lực lớn nhất không chỉ đến từ việc thức đêm kéo dài khiến đồng hồ sinh học bị đảo lộn, mà còn nằm ở chính môi trường y tế đòi hỏi tinh thần làm việc tập trung cao độ. Phiên dịch viên luôn phải theo kịp tốc độ trao đổi của bác sĩ, xử lý nhanh các tình huống phát sinh và sử dụng chính xác hàng loạt thuật ngữ chuyên ngành. 

Ngoài ra, khả năng kiểm soát cảm xúc và tự ổn định tâm lý sau mỗi ca dịch cũng trở thành một yêu cầu quan trọng để có thể gắn bó lâu dài với nghề.  

Dư địa khó thay thế của phiên dịch viên trước làn sóng AI dịch thuật

Khi các công cụ dịch thuật từ trí tuệ nhân tạo có thể đưa ra kết quả rất nhanh và chính xác nhưng theo Hồng Ngọc và Thảo Nguyên, AI vẫn khó thay thế hoàn toàn người phiên dịch viên. 

“Phiên dịch không chỉ là chuyển ngữ mà còn phải truyền tải đúng cảm xúc, thái độ và ý định của người nói. Trong môi trường y khoa, chỉ cần hiểu sai hoặc bỏ sót một ý cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình điều trị”, Hồng Ngọc chia sẻ. 

Ngoài khả năng ngôn ngữ, phiên dịch viên còn phải linh hoạt xử lý nhiều tình huống phát sinh.

“Nếu hai bên chưa hiểu nhau, mình phải biết hỏi lại, xác nhận thông tin hoặc nhận ra khi người nói chưa diễn đạt hết ý. Những điều này đòi hỏi khả năng lắng nghe và phán đoán mà AI hiện vẫn còn hạn chế”, Ngọc nói.

Sự phát triển của các dịch vụ khám chữa bệnh cho cộng đồng người Việt ở nước ngoài những năm gần đây đã kéo theo nhu cầu tuyển dụng phiên dịch viên y khoa từ xa có xu hướng tăng lên. Khác với dịch thuật thông thường, công việc này đòi hỏi người làm không chỉ giỏi ngoại ngữ mà còn phải được đào tạo bài bản về thuật ngữ y khoa, có khả năng xử lý tình huống nhanh, giữ bình tĩnh trong môi trường nhiều áp lực và sẵn sàng làm việc theo múi giờ quốc tế. Phía sau mức thu nhập hàng chục triệu đồng mỗi tháng là những ca dịch kéo dài xuyên đêm và lịch trình công việc đảo lộn mỗi ngày. 

Từ trải nghiệm của mình, Hồng Ngọc và Thảo Nguyên đều cho rằng sự kỷ luật là chìa khoá quan trọng nhất để gắn bó lâu dài với công việc phiên dịch viên y khoa.