Người cao tuổi ở Hàn đi bộ 20.000 bước/ngày, chật vật mưu sinh sau nghỉ hưu

Những lao động tóc bạc

Khoảng 8h ngày đầu tháng 7, trên chuyến tàu điện ngầm tuyến số 2 hướng về ga Hapjeong (Seoul, Hàn Quốc), ông Kim (72 tuổi) lấy từ túi ra một cục sạc dự phòng đã cũ kỹ.

"Nếu điện thoại hết pin, tôi không thể liên lạc với khách hàng, cũng không xem được bản đồ, nên lúc nào cũng phải mang theo", ông nói.

Người giao hàng cao tuổi tại ga tàu điện (Ảnh: Lee Ji-ye).

Ông Kim là nhân viên giao hàng cao tuổi, chuyên vận chuyển hồ sơ và bưu phẩm nhỏ bằng hệ thống tàu điện ngầm Seoul. Mới vào nghề được một năm, mỗi ngày ông đều đi khắp thành phố bằng chính đôi chân của mình.

Nhiệm vụ đầu tiên trong ngày là chuyển một bộ hồ sơ từ khu vực ga Jeungsan (tuyến số 6) đến ga Hwagok (tuyến số 5). Ngay khi bước qua cổng soát vé, mồ hôi đã lăn dài trên gương mặt người đàn ông tóc bạc.

Khi bước vào hành lang chuyển tuyến, ông không chút do dự, nhanh chóng băng qua nhà ga như một "chiếc máy định vị sống", thuộc lòng từng lối đi.

Lưng áo đã đẫm mồ hôi nhưng ông vẫn liên tục kiểm tra lộ trình, đặt báo thức để tránh xuống nhầm ga. Trong chuyến giao hàng hôm đó, ông phải di chuyển quãng đường khoảng 33km. Riêng thời gian ngồi tàu điện, không tính thời gian chuyển tuyến đã lên tới 125 phút.

Các nhân viên giao hàng cao tuổi trung bình đi bộ hơn 20.000 bước mỗi ngày. Dù không nhận vận chuyển hàng nặng để bảo đảm an toàn, việc liên tục lên xuống cầu thang và đi qua những hành lang chuyển tuyến dài cũng khiến họ tiêu hao rất nhiều sức lực.

Ông Kim cho biết mùa mưa là khoảng thời gian vất vả nhất vì luôn thấp thỏm lo hàng hóa bị ướt.

Với một đơn giao hàng trong nội thành Seoul, ông được trả 13.000 won (tương đương với 230.000 đồng). Sau khi trừ 30% phí hoa hồng, số tiền ông thực nhận còn 9.100 won (hơn 161.000 đồng).

Tính theo thời gian thực hiện chuyến giao hàng, thu nhập của ông chỉ khoảng 4.400 won/giờ (hơn 78.000 đồng), chưa bằng một nửa mức lương tối thiểu của Hàn Quốc năm nay là 10.320 won/giờ (khoảng 183.000 đồng).

Dù vậy, ông vẫn bình thản chia sẻ: "Làm nửa ngày cũng chưa kiếm nổi 30.000 won, nhưng tôi cho rằng còn có thể dùng chính đôi chân của mình để kiếm sống đã là điều may mắn”.

Điều khiến ông trăn trở hơn là cảm giác mặc cảm với công việc hiện tại.

Từng làm trong ngành phân phối và nội thất trước khi nghỉ hưu, ông Kim chia sẻ ông nhiều lần muốn giấu bạn bè việc mình đang làm nghề giao hàng.

"Tôi ít đi họp lớp hay gặp bạn bè vì không muốn mọi người biết. Tôi muốn tìm việc khác cũng rất khó vì gần như chẳng nơi nào tuyển người ngoài 70 tuổi", ông nói.

Một nhân viên giao hàng khác là ông Park Gwang-woong (86 tuổi) cũng cho hay dù sức khỏe không còn tốt, ông vẫn phải tiếp tục làm việc.

"Chỉ sống bằng lương hưu thì không đủ. Tôi phải giao hàng để cầm cự", ông nói.

Hiện tiền công giao hàng trong nội thành Seoul là 13.000 won (231.000 đồng) mỗi đơn. Với các chuyến đến tỉnh Gyeonggi, người giao hàng được trả 18.000-20.000 won (319.000-355.000 đồng), còn chuyến khứ hồi đến thành phố Cheonan khoảng 30.000 won (533.000 đồng). Sau khi trừ 30% phí hoa hồng, số tiền người giao hàng thực nhận dao động từ khoảng 7.000 đến hơn 20.000 won (hơn 124.000-355.000 đồng) mỗi đơn.

Chuyên gia kêu gọi cải cách hệ thống an sinh

Theo Cơ quan Dữ liệu quốc gia Hàn Quốc, tính đến ngày 16/10/2025, số người từ 65 tuổi trở lên có việc làm tăng từ 3,525 triệu người năm 2023 lên 3,806 triệu người năm 2024 và đạt 4,147 triệu người trong năm 2025.

Riêng nhóm từ 70 tuổi trở lên đạt 2,162 triệu người trong năm 2025, lần đầu tiên vượt mốc 2 triệu kể từ khi Hàn Quốc bắt đầu thống kê riêng nhóm tuổi này vào năm 2018. Người từ 70 tuổi trở lên hiện chiếm 52,1% tổng số lao động cao tuổi.

Theo các chuyên gia, sự gia tăng số người cao tuổi có việc làm không đồng nghĩa với việc xuất hiện nhiều công việc có chất lượng hơn. Do nguồn thu nhập sau nghỉ hưu còn hạn chế, nhiều người vẫn phải tiếp tục lao động để mưu sinh nhưng chủ yếu làm các công việc ngắn hạn, thu nhập thấp như giao hàng bằng tàu điện ngầm.

Lao động lớn tuổi đổ mồ hôi khi đang mưu sinh trên tàu điện ngầm (Ảnh: Lee Ji-ye).

Năm nay, mức lương hưu cơ bản tối đa dành cho người cao tuổi sống một mình tại Hàn Quốc là 349.700 won/tháng (hơn 6,2 triệu đồng). Ngay cả khi cộng thêm thu nhập từ lao động, nhiều người vẫn gặp khó khăn trong việc trang trải cuộc sống.

Trong bối cảnh Chính quyền Seoul đang xem xét nâng độ tuổi được miễn phí đi tàu điện ngầm từ 65 lên 70 tuổi, nhiều nhân viên giao hàng cao tuổi lo ngại họ sẽ mất đi điều kiện để tiếp tục công việc. Với những người sống chủ yếu nhờ tiền công giao hàng, việc phải tự chi trả chi phí đi lại đồng nghĩa thu nhập sẽ giảm đáng kể.

Một nhân viên giao hàng 75 tuổi cho rằng nếu không còn được đi tàu điện miễn phí thì ông sẽ không thể tiếp tục công việc này. Theo ông, khoảng 30-40% nhân viên tại nơi mình làm việc hiện dưới 70 tuổi và sẽ chịu ảnh hưởng nếu chính sách được áp dụng.

Giáo sư Heo Jun-su, Khoa Công tác xã hội, Đại học Soongsil, nhận định vấn đề lao động của người cao tuổi không thể chỉ được giải quyết bằng các chính sách tạo việc làm mà cần được tiếp cận từ góc độ cải cách hệ thống bảo đảm thu nhập sau nghỉ hưu.

Theo ông, Hàn Quốc hiện có tỷ lệ nghèo ở người cao tuổi cao nhất trong các nước thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Vì vậy, ngay cả khi điều chỉnh độ tuổi hưởng các chính sách ưu đãi dành cho người cao tuổi, nhà nước vẫn cần duy trì các hỗ trợ về giao thông công cộng đối với người thu nhập thấp và các nhóm dễ bị tổn thương.

Về lâu dài, vị chuyên gia cho rằng cần tăng cường hệ thống an sinh bảo đảm thu nhập tuổi già, trong đó có chế độ lương hưu quốc gia, hoạt động theo nguyên tắc đóng góp càng nhiều thì nhận càng nhiều, để người cao tuổi có thể có cuộc sống ổn định hơn mà không phải tiếp tục lao động vì áp lực mưu sinh.